Hoe de Optimist in Franeker kinderen terugleidt naar onderwijs
Ervaringsverhalen uit Friesland
Wanneer kinderen vastlopen in het onderwijs, gebeurt dat zelden zonder reden. Soms gaat het om gedrag, soms om faalangst of overvraging, en soms speelt ook de thuissituatie een rol. Bij de Optimist in Franeker krijgen kinderen die zijn uitgevallen of dreigen vast te lopen de ruimte om opnieuw vertrouwen op te bouwen. Het team werkt er dagelijks met kinderen tussen ongeveer 6 en 12 jaar voor wie het reguliere schoolsysteem tijdelijk niet de juiste plek is. De Optimist is een van de deelprojecten van Grutsk Franeker en betreft een samenwerking tussen Wille, de Bolder en it Twalûk. Orthopedagoog Lisa vertelt hoe het werkt.
‘De meeste kinderen die bij ons komen hebben al een negatieve ervaring met school’ vertelt Lisa, orthopedagoog bij de Optimist. ‘Ze zijn het vertrouwen kwijtgeraakt: in school, maar vaak ook in zichzelf.’ Juist daarom is de eerste fase bij de Optimist zo belangrijk: de focus ligt niet meteen op leren, maar op veiligheid. ‘Eerst moet een kind zich goed voelen zoals het is. Pas daarna kun je kijken naar ontwikkeling en cognitieve vaardigheden.’
Klein beginnen om weer te durven
De kracht van de Optimist zit in de kleinschalige aanpak. Er wordt gewerkt met kleine groepen, waarvan de samenstelling kan wisselen. Sommige kinderen starten zelfs met één uur per week, één-op-één. ‘In het begin gaat het vaak alleen om kennismaken,’ legt Lisa uit. ‘Wie is de meester? Wie zijn de klasgenootjes? Hoe voelt deze plek?’
Alles is gericht op het voorkomen van nieuwe negatieve ervaringen. ‘We willen dat een kind succes ervaart. Liever klein beginnen en dat langzaam uitbouwen, dan te groot starten en opnieuw vastlopen. Onderwijs moet weer een plek worden waar een kind zich veilig voelt, waar fouten gemaakt mogen worden en waar morgen altijd opnieuw geprobeerd mag worden.’
Vanuit die basis wordt verder gekeken: wat kan een kind cognitief aan, welk didactisch niveau past, en welke vorm van onderwijs is uiteindelijk het meest passend?
Ouders als onmisbare partner
De Optimist is geen eindstation. Het doel is altijd doorstroom: naar regulier onderwijs of speciaal (basis)onderwijs. Door vroegtijdig de juiste ondersteuning te bieden, wordt zwaardere zorg later vaak voorkomen. Ouders spelen een centrale rol in het traject bij de Optimist. Er is wekelijks contact waarbij transparantie vooropstaat en de samenwerking openheid vraagt van beide kanten. ‘We zijn eerlijk over waar we naartoe werken,’ benadrukt Lisa. ‘Soms betekent dat een ander vervolg dan ouders vooraf hoopten. Dan is het belangrijk om dat samen te bespreken en goed te onderbouwen.’ De driehoek tussen kind, ouders en professionals is essentieel om stappen vooruit te kunnen zetten.
“Eerst moet een kind zich goed voelen zoals het is. Pas daarna kun je kijken naar ontwikkeling en cognitieve vaardigheden.”
Van volledig vastgelopen naar meedraaien in de groep
Een traject bij de Optimist duurt gemiddeld een jaar, soms korter, soms langer. In die tijd wordt stap voor stap gewerkt aan vertrouwen, structuur en schoolvaardigheden. Lisa is trots op de kinderen die ze begeleidt, zo ook op een meisje dat nog nooit naar school was geweest en veel had meegemaakt in haar leven. ‘We hebben eerst ingezet op één-op- één begeleiding om te kijken hoe ze reageert op eenvoudige verzoeken, bijvoorbeeld op de vraag om op een stoel te gaan zitten’ vertelt ze. ‘Binnen een half jaar draaide ze volledig mee in een groep. Dat blijft bijzonder om te zien en dat is precies waar de Optimist voor staat: samen de puzzel leggen, met het kind centraal en altijd met het perspectief op de toekomst.’
Ben jij benieuwd of een kind/leerling zou passen bij de Optimist? We gaan graag met je in gesprek. Neem contact op via https://www.grutskfraneker.nl/.
De Optimist is een samenwerking tussen Wille, SO Fryslân, SO It Twalûk, SBO De Bolder, Elan Onderwijsgroep en het Samenwerkingsverband PO Friesland.